“Xukuumada dadaal badan ayay ku bixineysa sidii Road Map-ka u dhaqan geli lahaa, rajo wanaagsan ayaan ka qabnaa in la ansixiyo Dastuurka, xilliga KMG laga baxo”ayuu yiri Eng. Yariisow oo la hadlay mid ka mid ah Idaacadaha Maxaliga ee Muqdisho.

Eng. Yariisow ayaa sheegay in laga gudbo marxalada kala guurka ee uu dalka ka jiro uu muhiimad u yahay shacabka Soomaaliyed, si loo helo Dowlad rasmi ah oo aan KMG aheyn, isagoo tilmaamay in ifafafaalahaas uu soo muuqdo.

Shirka 135-xubnood ee madax dhaqameedyada ayaa lagu soo xulayaa 825-xubnood oo qeybaha bulshada iyo dhaqanka ah, kuwaas oo ansixinaya Dastuurka qabyo qoraalka, isla markaana soo doorta Baarlamaan cusub oo bedela kii hore.

Siyaasiyiinta iyo qeybaha bulshada ayaa si adag uga biya diidanaa Dastuurka qabyo qoraalka, iyo Road Map-ka, kaasoo ay ku sheegeen in aanu ka turjumeyn danta Umada Soomaaliyed, hase ahaatee Wasaarada Dastuurka ayaa sheegtay in wax badan laga bedelay qaar ka mid ah qodobada ay xasaasiyada ka timid ee ku jira Dastuurka.

Munaasabad ballaaran oo lagu qabtay xarunta ururka dhallinyarada qaranka Soomaaliyeed ayna ka qeybgaleen boqollaal dhalinyrao ah oo ka soo jeeda deegaannada maamulka Khaatumo, mas’uuliyiin ka socotay maamulkaasi, Salaadiin, mas’uuliyiinta ururka haweenka qaranka Soomaaliyeed,  iyo marti sharaf kale ayaa maanta lagu qabtay xarunta ururka dhallinyrada qaranka Soomaaliyeed ee Muqdisho.

Ujeeddada kulankaasi ayaa aheyd sidii loo magacaabi lahaa ururka horumrinta dhalinyarada Khaatumo ee “Kheyda” isla markaana loogu dooran lahaa guddoomiye cusub, iyadoo munaasabadda ay hadaallo u badnaa dhiirigelin iyo bogaadin ka soo jeediyeen mas’uuliyiintii ka socotay maamulka Khaatumo oo uu ka mid ahaa Maxamed Ducaale Cabdi oo dhinaca Amniga u qaabilsan maamulka Khaatumo kaas oo muujiyay sida uu maamulkiisu u taageersanyahay dowladda KMG iyo qorshaha ansixinta dastuurka,  isagoo ku dhiirigeliyay dhallinyarada in ay gundhig u noqdaan raadinta midnimada dhallinyarada Soomaaliyeed.

Muddadii ay socotay munaasabaddaasi ayaa lagu soo bandhigay suugaan ka tarjumeysay qiimaha ay bulshada u leedahay wadajirka iyo midnimada, waxaana halkaasi ka soo jeediyay Abwaan Maxamed Cabdi Faarax “Looyaan”

Intaasi kadib waxaa la gudagalay in loo codeeyo musharaxiintii isu soo taagtay xilka hoggaanka ururka horumarinta dhallinyrada Khaatumo,kuwaas oo ahaa ku dhawaan ilaa Shan xubnood, iyadoo musharax waliba uu soo bandhigay waxqabadkiisa mustaqbalka haddii la doorto.

Doorashada oo si deggan oo aan buuq laheyn ku dhamaatay ayaa waxaa ku guuleeystay in uu noqdo guddoomiyaha cusub ee ururka horumarinta dhallinyrada “Khaatumo” Aadan Maxamed jaamac oo ku magac dheer “Abuu walad” waxaana isla markii lagu dhawaaqay natiijada isqabsaday mashxarad, sacab iyo sawaxan, isagoo guddoomiyaha cusub uu u mahadceliyay dhalinyarada iyo mas’uuliyiintii ka qeybgashay xafladdaasi wuxuuna hoosta ka xariiqay in uu mudnaanta siin doonto mideynta dhallinyarada Khaatumo iyo in ay qeyb ka noqdaan ururka dhallinyarada qaranka Soomaaliyeed oo maanta xaruntiisa lagu qabtay doorashada.

Si kastaba ha ahaatee dhalinyaradu waa lafdhabarka bulshada waxeyna gacan ka geystaan barnaamijyada horumarineed ee dalka, iyadoo magacaabista ururkan iyo doorashada hoggaankiisaba loo arko in uu horseed u noqon karo mideynta dhalinyarada Soomaaliyeed si looga baxo dhibaatada ka jirta dalkeenna, inkastoo ay xusid mudantahay taariikhdii wanaagsaneyd ee dhallinyaradeenna Soomaaliyeed ay ku soo hooyeen neecaawda xornimo ee aynu maanta heysanno.

Kormeerkan uu maanta sameeyey Madaxweyne Sheekh Shariif Sheekh Axmed oo  ahaa mid uu ugu kuurgalayey qaabka ay u socdaan dhismooyin mashaariic ah oo walaalaha Turkigu ka hirgelinayaan gudaha magaalada Muqdisho ayaa Madaxweynuhu waxaa uu ugu horeyn ku tagey qaybo ka tirsan degmada Hodan.

Madaxweynaha ayaa waxa uu si gaar ah usoo eegay dhismooyin isugu jira Isbitaal,Colegge Waxbarasho iyo xarun loogu talagalay quudinta kuwaasi oo hada dhismahoodu ka socdo nawaaxiga warshadii Kabka ee degmada Hodan waxaana uu Madaxweynuhu indha indheeyey sida dhismayaashaasi ay u socdaan isagoo dhanka kalena warbixinno ka dhageystay mas’uuliyiin iyo injineero ka tirsan Turkiga oo uga warbixiyey halka ay howlahaasi mashaariicda lagu hirgelinayo marayaan.

Mudane Sheekh Shariif Sheekh Axmed Madaxweynaha Jamhuuriyadda oo markii uu kormeerkaasi soo gabagabeeyey kadib la hadlay saxaafadda ayaa ugu mahadceliyey dowladda aynu walaalaha nahay ee Turkiga sida hagar la’aanta ah ee ay mashaariicdaasi u hirgelinayaan waxaana uu Madaxweynuhu dhanka kale ugu baaqay shacabka Soomaaliyeed iney ka faa’ideystaan Mashaariicdaan horumarineed loona baahanyahay in danta gaarka ah laga hormariyo danta guud.

Magaalada Muqdisho ayaa waxaa xiligan ka soconaya mashaariic kala duwan oo dhismayaal horumarineed ah ayadoo kuwo kalena horey loo hirgeliyey balse kormeerkaan maanta uu Madaxweyne Sheekh Shariif Sheekh Axmed ku tagey goobaha mashaariicda laga hirgelinayo qaarkood ayaa ah mid lagu dar dar gelinayo hirgelinta mashaariicdaasi si shacabka Soomaaliyeed ay uga faa’ideystaan.

NAGA FILLO DHOWAAN SAWIRRADA GOOBAHA MASHAARIICDA LAGA FULINAYO EE MUQDISHO INSHA ALLAH

Sida ay sheegaayan wararka laga helaayo Muqdisho,qaraxa ayaa waxaa geystay qof is soo midaamiyey oo watay gaari nooca Soomaalida u taqaano UD oo laga soo buuxiyey walxaha qaraxa lana beegsaday xarun ay degan yihin 8-Wasaaradood oo ka tirsan Dowladda ayna kamid tahay Wasaaradda Waxbarashada iyo Tacliinta sare.

Dadka ku dhintey weerarka ismidaaminta ayaa u badnaa arday saaka u tegtay Wasaaradda si ay u ogaadaan natiijada imtixaan dhowaan ay galeen oo lagu tartamayay deeqda Waxbarasho ee Turkiga,waxaana sidoo kale ku jira Askar ka tirsan Dowladda oo ku sugnayd goobta iyo dad rayid ah oo kale.

Qaraxa ayaa sidoo kale dhaliyey dhaawac fara badan oo tiradoodu kor u dhaafayso 100-qof oo ay ku jiraan masuuliyin ka tirsan Wasaaradaha Dowladda oo ay ku jiraan Wasiir kuxigeeno.

Masuuliyinta Dowladda ayaa weli ka hadlin dhacdadaan iyagoo sheegay in ay socdaan baaritaano la xirrira sida uu falkaan u dhacay,waxaana ay sheegeen in gadaal faahfaahin ka bixin doonaan.

Wixii kusoo kordha qaraxaan lasoco Insha’allah

Sida caadada u aheyd sanadihii dambe dadka reer Muqdisho ayaa saaka Salaada Ciida ku dukaday Masaajidada, ma jirin goobo fagaare la isugu yimid ama barxad weyn oo lagu dukaday, hase ahaatee Masaajid Isbaheysiga Islaamka oo berri samaadkii caan ku ahaa dukashada Salaada Ciida, dadkana ay isugu imaan jireen ayaa boqolaal qof ay maanta ku dukadeen.

Aniga oo aan ka mid ahaa dadkii saaka halkaas Salaada Ciida ku dukaday ayaa Masaajidka Isbaheysiga waxaa ka muuqday bilicsami iyo dayactir lagu sameeyay qeybihii uu ka koobnaa, inkastoo horay Sacuudiga ay u dhistay, hadana qeybaha dambe ayaa ahaa mid waxooga bur bur ka muuqday.

Masaajida ayaa mar qura waxaa isugu yimid dadweyne fara badan oo Muslimiin ah, oo isugu jiray Mas’uuliyiin, dad shacab ah iyo Muslimiin ka mid kuwa dalalka Carabta ee ka mid ahaa Wafuudii maalmahan ku soo qul qulayay Caasimada ee u soo gurmanayay dadka soomaaliyed ee abaaraha ku dhifteen.

Durbadiiba waxay indhaheyga qabanayeen Muslimiin u dhashay dalalka Sacuudiga, Imaaraadka, Qadar Turkiga iyo Malaysian Salaada Ciida ku dukanayay Masaajidka Isbaheysiga Islaamka.

Mid ka mid ah Wafuuda Malaysian-ka ahaa oo ahaa Sheyk ayaa Takbiirta ka qaadayay, iyadoo xubnaha Malaysian-ka ay maanta ahaayeen kuwo ka badnaa muslimiintii ka socotay dalalka kale, waxay isugu jiraan Ragg iyo haween, qaarkood ayaa ahaa suxufiyiin.

Intaas kadib ayaa markii Takbiirta ay dhamaatay waxaa loo kacay salaadii Ciida, waxaana boqolaalka qof ee Masaajidada isugu yimid oo ragg iyo haween ka mid ahaa ay dukadeen Salaadii Ciid oo uu ka bixiyay mid ka mid ah Qadiibyada Masaajidka.

Salaada kadib ayaa sida caadada aheyd Khudbadii Ciida ayaa waxaa jeediyay Qadiibka masaajidka, isagoo si weyn ugu dheeraaday maalintan qiimaha ay leedahay oo ah maalin ku weyn Islaamka oo ah Ciidul Fidriga.

Banaanka hore ee Masaajidka ayaa waxaa dhoobnaa dad dan yar ah oo u badnaa haween caruur agooman ah sitay, kuwaasoo dadka soo dukaday Salaada ay ku sadaqeysanayeen lacago.

Marka loo eego jawiga ciida ayaa ahaa mid aad u xamaasad badnaa, dadka ayaa isugu hambalyeynayay munaasabada Ciida, caruur yar yar ayaa ku ciyaarayay Bastooladaha kale iyo alaabaha kale.

Wadooyinka magaalada ayaa ahaa mid furnaa, is bedelka maanta magaalada ay dareemeyso ayaa ah iyadoo labo sano kadib dadka ay isugu kala gooshayaan Koofurta iyo Waqooyiga Muqdisho.

Dad fara badan oo ku laabtay deegaanada Waqooyiga Muqdisho ayaa qeyb ka ahaa Ciida, halka kuwa kalena ay u ciid tagayeen oo ay soo eegayeen xaafadahooda ay martiyeen dagaalada ka dhacayay mudada labada sano magaalada Muqdisho.

Shacabka reer Muqdisho ayaa si weyn u hadal haya is bedelka ka jira Muqdisho iyo in Ciidan ay aad uga duwan tahay ciidihii kale.

Dhinaca kale Gobolada ay maamulaan Al-Shabaab ayaa si weyn looga ciiday, gaar ahaan Magaalooyinka Jowhar, Kismaayo, Baydhabo, Beledweyn, Marka, Afgooye, Buurhakaba, Xudur, Bu’aale iyo deegaano kale oo dadka ay fagaare ku dukadeen markii xalay loo sheegay inay isugu yimaadaan.

Daawo Sawirada Masaajidka Isbaheysiga Islaamka oo boqolaal muslimiin ah Salaada Ciida ku dukadeen

Garoonka diyaaradaha ee magaalada Muqdihso ayaa waxaa soo gaartay diyaarad siday madaxweynaha Jahuuriyadda aanu walaalaha nahay ee Jabuuti mudane Ismaaciil Cumar Geelle markii u ka soo dagay diyaaradda ayaa waxaa si ddiiran garoonka ug soo dhaweeyay madax uu hoggaaminayay madaxweyne Shiikh Shariif Shiikh Axmed.

Waxaana la filaayaa in ay soo gaaraan xarunta madaxtooyada Villa Soomaaliya iyadoo la filayo in imaatinka madaxweynaha Jabuuti waxa uu ku saabsan yahay ay si wada jir ah uga hadlaan labada madaxweyne.

Sidoo kale soo djaweynta madaxweynaha Jabuuti ayaa waxaa ka qayb qaadanaya dadweyne oo u fara badan oo buux dhaafiyay nawaaxiga garoonka diyaaradaha Muqdisho iyadoo ay kor u sidaan sawirrda mudane Ismaaciil Cumar Geelle.

Xukuumadda cusub ayaa ka kooban 18 wasiir taas oo ka dhigaysa in ay la mid tahay Xukuumadii ka horeysay ee Farmaajo,balse dhamaan xubnaha ku jira waa wejiyo cusub oo aan hore looga baran Siyaasada Soomaaliya.

Soo dhisidda Xukuumada ayaa khilaaf xoogan ka taagnaa oo u dhaxeeyey Saddexda masuul ee ugu sareeya dowladda sida Madaxweynaha,Raysalwasaaraha iyo Gudoomiyaha Baarlamaanka.

Hoos ka akhriso Wasiirada cusub

1- Mudane Axmed Xasan Gaboobe (Ugaas Bille) Waxaa loo magacaabay Wasiirka Wasaaradda Garsoorka, Arrimaha Diinta & Awqaafta

2- Mudane Maxamed Maxamuud Xaaji Ibraahim Waxaa loo magacaabay Ra’iisul-Wasaare ku-xigeen ahna Wasiirka Arrimaha Dibadda

3- Mudane Xuseen Carab Ciise Waxaa loo magacaabay Ra’iisu-Wasaare Ku-Xigeenka ahna Wasiirka Wasaaradda Gaashaandhigga

4- Mudane  Cabdiwahaab Ugaas Xuseen Ugaas Khaliif Waxaa loo magacaabay Ra’isul-Wasaare Ku-Xigeen ahna Wasiirka Wasaaradda Ganacsiga & Warshadaha.

5- Mudane Cabdisamad Macallin Maxamuud Sheekh Xasan Waxaa loo magacaabay Wasiirka Wasaaradda Arrimaha Gudaha & Amniga Qaranka.

6- Mudane Dr. Cabdinaasir Maxamed Cabdulle Waxaa loo magacaabay Wasiirka Waasaaaradda Maaliyadda & Lacagta.

7- Marwo Caasho Cismaan Caqiil Waxaa loo magacaabay Wasiirka Wasaaradda Haweenka & Arrimaha Qoyska,

8- Mudane Cabullaahi Xaaji Xasan Maxamed Nuur waxaa loo magacaabay Wasiirka Wasaaradda Beeraha & Xannaanada Xoolaha

9- Mudane Dr. Cabdicasiis Sheekh Yuusuf Waxaa loo magacaabay Wasiirka Wasaaradda Caafimaadka

10- Mudane Cabdulqaadir Xuseen  Maxamed Waxaa loo magacaabay Wasiirka Wasaaradda Warfaafinta, Boostada & Isgaarsiinta

11- Mudane Maxamed Muxiyadiin Sheekh Mursal Waxaa loo magacaabay Wasiirka Wasaaradda Shaqada, Dhallinyarada & Isboortiga

12- Mudane Cabdiraxmaan Sheekh Ibraahim Waxaa loo magacaabay Wasiirka Wasaaradda Kalluumeysiga, Kheyraadka Badda & Bay’adda

13- Mudane Aadan Cabdullaahi Aadan Waxaa loo magacaabay Wasiirka Wasaaradda Gaadiidk Circa, Dhulka, Badda & Dekadaha

14- Mudane Avv. Cabdiraxmaan Xoosh Jibriil Waxaa loo magacaabay Wasiirka Wasaaradda Dastuurka & Dib-u-heshiisiinta

15- Mudane Jaylaani Nuur Iikar Waxaa loo magacaabay Wasiirka Wasaaradda Howlaha Guud, Guriyeenta & Dib-u-dhiska

16- Mudane Cabdulqaadir Maxamed Dhicisow Waxaa loo magacaabay Wasiirka Wasaaradda Macdanta, Biyaha & Batroolka

17- Mudane Prof. Axmed Caydiid Ibraahim Waxaa loo magacaabay Wasiirka Wasaaradda Waxbarashada, Hiddaaha & Tacliinta Sare.

18- Mudane, Cabdullaahi Goodax Barre Waxaa loo magacaabay Wasiirka Wasaaradda Qorsheenta & Iskaashiga Caalamiga

Gaas

Ra’isul wasaaraha dowladda KMG Soomaaliya ayaa shalay kulan magaalada Muqdisho waxa uu kula qaatay xildhibaano ka tirsan Barlamanka KMG Soomaaliya oo ka soo jeeda beelaha Hawiye.

Sida ay sheegeen qaar ka mid ah xildhibaanadii kulanka ka qeybgalay Ra’isul wasaaraha Xukuumada KMG C/weli Max’ed Cali {Gaas} ayaa xubnahan kala hadlay xaaladihii ugu dambeeyay ee dalka iyo qorshaha uu doonayo inuu Xukuumad cusub ku soo dhiso.

Xidlhibaanadii uu kulanka la qaatay Ra’iisul wasaaraha ayaa waxa ay ugu baaqeen inuu soo magacaabo Wasiiro tayo leh oo tiro ahaan kooban, isla markaasna wax ka qabta dhibaatada ka jirta dalka Soomaaliya.

Waa kulankii ugu horeeyay ee tan iyo markii la ansixiyey Ra’isul wasaaraha cusub uu Muqdisho kula qaato xildhibaano ka tirsan Barlamanka KMG Soomaaliya, iyadoo la sheegay in Ra’isul wasaaruhu uu sii wadi doono kulamada gooni-goonida ah ee uu la qaadanayo xildhibaanada Barlamanka, kaas oo salka ku haya dhismaha Xukuumadda uu soo magacaabayo.

Wasiirka oo hadalkiisa sii wata ayaa intaas raaciyey in markii Xarakada Al-shabaab lagala wareegay deegaano badan dagaaladii ay la galeen Xukuumadda iyo AMISOM ay haatan bilaabeen sida uu yiri in xitta Odoyaashii ay tababaro u furan, isla markaana ay ku qasbaan in ay dagaalamaan waa siduu hadalka u yiriye.

Wasiir Oomaar ayaa intaa ku daray in haatan xukuumaddu ay qorsheneyso sidii gebi ahaanba looga saari lahaa Xarakada Al-shabaab magaalada Muqdisho, waxaana madaxdii ka qeybgashay shirkii Midowga Afrika uu ka codsaday inay xukuumadda KMG Soomaaliya taageeraan.

Hadalka wasiirka ayaa imaanaya iyadoo boqolkiiba wax ka yar hal 5- ay dowladdu ku si katay gobo ay horay ugu talin jireen Xarakada Al-shabaa, tiiyoo ay Al-shabaab gacanta ku heyso inta badan gobolada Koonfurta iyo bartamaha Soomaaliy