iyadoo ay in mudo ahba ay socdeen kulamo kala gooni gooni ah oo yeelanayeen dhamaan jaaliyadda Digil iyo Mirifle ee ku dhaqan guud ahaan qaaradda Yurub gaar ahaan Jasiirada Malta ee Dalka Malta ayaa waxaa ugu danbeytii loo doortay gudoomiyaha jaaliyadda digil iyo Mirifle ee dalka malta Mudane Mowliid Sheikh Daahir.

Ugu horeyntii mudane Mowliid Sheikh Daahir oo warbaahinta Sarmaanyo Media u warammayey ayaa ka warbaxyey sida xilka loogu doortay iyo juhliga uu u soo marey isagoona ugu horeynba mahadcelin buuxda u jeediyey jaaliyadda Digil iyo Mirifle ee ku dhaqan dalka Malta isagoona ku amaaney in ayihiin dad isjecel oo had iyo jeer isgarab taagan in ay yihiin.

Gudoomiyaha cusub ee haatan la doortay ayaa waxa uu fahfahin ka bixiyey marxalada aya jaaliyadda soo martey mudadii ay burburtay jaaliyadii tan ka horeysay taasi oo uu ku shegay in ay jireen culaysyo faro badan iyo dadkii xilka hayey oo kala tagay midba meel u baxay haatana waxa uu sheegay in uu isaga iyo xubnaha kale uu gaddaal ka soo magacaabi doonaba in ay wax badan qaban doonaa.

Mowliid mar aan wax ka weydiinay sida uu wax uga qabanayo marxalada haatan ka jiro jaaliyada dhexdaada ayaa waxa uu sheegay in waxasi oo dhan loo bahan yahay in layska ilobo islamarkasina hatan loo guntado in sidii wax loo wada qaban sanlaha falankeda la galo waxana uu gudomiyaha shegay in aysan farkeliged foldhaqeyn ee uu u bahan yahay in lala shaqeyo Gudoomiyaha mar aan wax ka weydiney in ay xirir la sameynayaan jaaliyadaha kale ee wadamada kale ee yurub ayaa waxa uu shegay in uu xirir weyn la sameyn doono.

Ugu danbeyntii Mudane Mowliid Sheikh Daahir Gudoomiyaha Jaaliyadda Digil iyo Mirifle ee Jasiirada Malta ayaa waxa uu baaq u jeediyey Madaxda dowlada faderaalka isagoona ugu baaqey in ay jiraan dad soo duulay islamar ahaantasna doonaya in ay dhul ayansan lahayn boobaan wuxuna ka codsaday madaxda dowlada in ay arimahas wax ka qabtan.

Maxamed  oo ka mid ah odayaasha deegaanka Sarmaanyo, ayaa sheegay inuu  roobkaasi oo ahaa mid laxaad leh uu ku da’ayey maanta ilaa caawa, isla markaana uu khasaare hantiyeed oo badan u geystay deegaankaasi, gaar ahaan magaalada Sarmaanyo oo ka tirsan gobolka sool.

Oday Maxamed  waxa uu sheegay inuu Roobkaasi dumiyey ilaa 15 guri oo ka dhisnaa Magaalada Sarmaanyo ee gobolka Sool, isla markaana uu baabiiyey dhamaan iskuuladii wax lagu baran jiray ee ka dhisnaa magaalada Sarmaanyo oo aanay jirin meel ay caruurto wax ku bartaan.

Dadka ku dhaqan Magaalada Sarmaanyo ee ka tirsan Gobolka Sool, ayaa ugu baaqay Xukuumadda iyo Hay’adaha Caalamiga ahba inay u soo gurmadaan oo ay la soo gaadhaan dadkaasi uu roobku guryihii ka dumiyey wax ay galaan iyo waxa ay caruurtu wax ku bartaan.

Ahmed jama

Sarmaanyo.com

Madaxweynaha Puntland C/raxman Faroole ayaa shalay sheegay Markii ugu horaysay inay jiraan qodobo Dastuurka laga saaray kuwa kalana lagu bedelay kuwa an lagu heshiin.

Puntland ayaa u soo gudbisay sidii lagu hesiiyay iyo Qodobada qaar sidii loo Bedelay Haddaba Hoos kala soco Nuqulo soo gaaray Raad Raac News

1.QODOBka 9,aad, ee ka hadlaya Magaalo madaxda qaranka, waxaa lagu kordhiyey (magaalo madaxda jamhuuriyada soomaaliya waa mugdisho), halka nuqulkii lagu heshiiyey dhigayo,( maqaamka magaalo madaxda federaalka soomaalia waxaa go’aan laga gaari doonaa dib u eegista dastuurka).

2.QODOBka 26,aad, ee ka hadlaya hantida.Waxaa laga saaray faqrada sadexaad ee nuqulkii rasmiga, ahaa, taasoo u qoran sidan: 3. faqrada 1, iyo 2, ee qodobkan laguma dhaqayo arrimaha ku xusan qodobka 49,aad.

3.QODOBka 44,aad ee ka hadlaya dhulka, hantida iyo deegaanka. Ee nuqulkii rasmiga ahaa wuxuu ka koobnaa 6 faqradood, ama prograph, waxaa laga tirtiray faqrada 5,aad, oo u dhigan sidan: 5, kala qeexida awoodaha dawlada federaalka iyo dowladaha xubinta ka ah dowlad federaalka ee la xiriira maamulka iyo maaraynta waxay ku tilmaaman yihiin lifaaqa.

4.QODOBka 50,aad ee ka hadlaya, tirada iyo xuduudaha dowladaha xubinta ka ah dowlada federalka, faqradiisa 5,aad oo u dhigan sidan: 5, xuduudaha dowladaha xubinta ka ah dowlada federaalka waxay ku salaysnaan doonaan xuduudihii gobolada ee jiray 1990-kii, (waxaa loo bedelay 1991’kii).

5.QODOBka 55,aad ee nuqulka rasmiga kana hadlaya Kala qaybinta Awoodaha, waxaa lagu siyaadiyey ( oo ay awooddeeda iyo mas’uuliyaddeeda yeelaneyso xukuumada federaalka).

6.QODOBka, 69,aad. Nuqulka rasmiga ah ee dastuurka, kana hadlaya, Xeer-hoosaadka Golaha shacabka, faqradiisa 4,aad, waxay u qoran tahay sidan: 4. Mashruuc sharci oo Goluhu diiday dib looguma soo celin karo Golaha ilaa ay ka soo wareegto lix-bilood maalinta Goluhu diiday,(waxaa loo bedelay 30,maalmood).

7.QODOBka 72,aad ee ka hadlaya aqalka sare , waxaa laga saaray ama laga tirtiray faqrada u danbaysa xarafka (J), in ay gutaan waajibaadka kale ee dastuurku ku farad yeelayo si loo sugo in dastuurku si habsami ah u hirgalo.

8.QODOBka, 81,aad. Ee ka hadlaya curinta sharciyada, waxaa lagu siyaadiyey ama lagu daray faqrad cusub, oo aan horey ugu jirin nuqulka rasmiga ah ee dastuurka. Oo ka kooban A iyo B, una dhigan sidan: 2. Sharciyada qabyada ah waxaa Golaha sare e barlamaanka federaalka ah u soo bandhigi kara( A) ugu yaraan hal wakiil oo ka socda dowladaha xubinta ka ah federaalka ama (B) Guddi kasta oo ka mid ah aqalka sare ee baarlamaanka federaalka ah.

9.QODOBka, 82,aad, ee dastuurka kana hadlaya, Go’aamo siyaasadeed, faqradiisa 3,aad ayaa si kale loo siyaadiyey, sidii la isla ogaa nuqulka rasmiga ah waxay u qorayd sidan  3. In la helo qodob saamaxa iswaafajin iyo isu soo jiidka labada aqal, haddii aan wax heshiis ahi dhicin.) waxaa loo dhigay sidan  3) haddii labada aqal ee baarlamaanka federaalka ah uu dhex yimaado khilaaf ku saabsan sharci qabyo ah, mid kasta oo ka mid ah labada aqal ayaa Guddi wadajir ah oo ka kooban labada aqal ugu baaqi kara in uu isku dayo in uu xalliyo khilaafaadka iyo in uu labada aqal u soo jeediyo sharci qabyo ah, oo la is-waafajiyey iyada oo laga duulayo iskaashiga dowladaha ee ay dhigayaan qodobbada 51,aad iyo 52,aad.

10.QODOBka 91,aad. Ee ku saabsan, Muddada xil-haynta Madaxweynaha federaalka. Soomaalia
Madaxweynaha federaalku wuxuu xilka haynayaa muddo shan (5) sano, (waxaa loo bedelay 4,sano)
11.QODOB cusub (131 ah),Waxaa la soo geliyey qodob cusub oo (131) oo aan dastuurka nuqulka rasmiga ah hore ugu jirin kuna saabsan xaalad deg degga ah, kana kooban 7 faqradood.

12.QODOB’ka 199,aad. Ee ka hadlaya wax ka bedelka dastuurka, faqradiisa 3,aad, ugu yaraan (440.000,) oo muwaadiniin ah ayaa lagu bilaabi karaa habraaca wax ka bedelka dastuurka, (waxaa loo bedelay 40,000).

13.QODOBka, 210,aad ee Ciwaankiisu yahay Qodobbada is-khilaafsan, oo labo (2) faqradood ka kooban, ayaa meesha laga saaray.

14.QODOBka 204-aad, ee ka hadlaya dhaqangalka dastuurka oo ahaa Hal farqad ama prograph. Waxaa lagu kordhiyey farqad cusub. Oo u qoran sidan:

(2) dhaqangalka qodobada la xiriira aqalka sare ee Baarlamanka Federaalka meelaha lagu xusay Dastuurkan, dib ayaa loo dhigay inta laga gaarayo samaynta dhammaan Dowladaha Xubnaha ka ah Dowladda Faderaalka ah iyo inta kuwa matalaya loo dhaarinayo xilka ayagoo ah xubno ka tirsan xubnaha aqalka sare ee Baarlamaanka Federaalka. Inta uu laalan yahay samaynta aqalka sare ee Baarlamanka Federaalka, Golaha shacabka ayaa qabanaya dhammaan waajibaadka iyo hawlaha dastuurkan siisay aqalka sare wuxuuna u shaqaynayaa sida Baarlaman ka kooban Hal-aqal, si daacad-nimo ku jirtana maanka ugu haynayaa mabaadi’da aasaasig ee awood qaybsiga ee nidaamka Federaalka lagu qeexay qodobka (3) ee dastuurkan iyo danaha Gobolada Soomaliyeed marka la gaarayo go’aanada.

15. Waxaa kaloo la khalday qaarna laga saaray Jadwalada kala guurka ah (A. iyo B. iyadoo lagu bedelay Calanka iyo astaanta) iyo wax yaalo kale oo aan meesha ku jirin.

Kulamada ka hor ayaa Gudoomiyaha Baarlamaanka iyo wafdigiisa waxey booqdeen qabriga uu ku aasanyahay Madaxweynihii hore ee dalkan Turkiga Mustafa kamaal Ataturk halkaasi oo uu gudoomiyuhu dhigay ubax,sidoo kalena Gudoomiyaha iyo Wafdigiisa waxey kormeer ku tageen dhismaha Safaaradda Soomaaliya ee magaalada Ankara waxaana Gudoomiyaha iyo wafdigiisa warbixinno ku aadan waxqabadka safaaradda uu ka dhageystay howlwadeennada iyo Mas’uuliyiinta safaaradda oo uu hogaaminayey safiirka Soomaaliya u fadhiya Turkiga Mudane Maxamed Mursal Sheekh C/raxmaan.

Gudoomiyaha Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Sheekh Cismaan Jawaari ayaa aad u ammaanay qaabka ay u shaqeyso safaaradda Soomaaliya ee dalka Turkiga waxaana uu ku booriyey mas’uuliyiinta iyo howlwadeennada Safaaradda iney sii wadaan dadaalkooda hagar la’aaneed ee ay ugu adeegayaan shacbiga Soomaaliyeed ee ay wakiilka ka yihiin.

Intaasi kadib Gudoomiyaha Baarlamaanka iyo Wafdigiisa waxey tageen xarunta Baarlamaanka dalkan Turkiga oo ku taala magaalada Ankara waxaana uu Gudoomiyuhu kormeeray dhammaanba qeybaha kala duwan ee uu ka koobanyahay dhismaha xarunta Baarlamaanka ayadoo markaasi kadibna uu Gudoomiyaha Baarlamaanka kulan gaar ah la qaatay dhigiisa dalkan Turkiga oo ay ka wada hadleen xiriirka labada dal iyo sidii ay wada shaqeyn joogta ah u dhexmari laheyd labada Baarlamaan ee Soomaaliya iyo Turkiga.

Kulankaasi dhexmaray labada Gudoomiye Baarlamaan kadib waxaa Wafdiga Gudoomiyaha uu hogaaminayey qado sharaf loogu sameeyey xarunta Baarlamaanka ayadoo qado sharaftaasina ay goobjoog ka ahaayeen xildhibaannada labada Baarlamaan ee Soomaaliya iyo Turkiga.

Sidoo kale Gudoomiyaha Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Sheekh Cismaan Jawaari ayaa booqday xarunta Wasaaradaha dalka Turkiga halkaasi oo uu kula kulmay Ra’isulwasaare ku xigeenka dalka Turkiga Bakir Bozdag oo isagu dowladda Turkiga arrimaha Soomaaliya uqaabilsan waxaana uu Gudoomiyuhu uu aad u ammaanay sida hagar la’aaneed ee ay Walaalaha Turkigu u garab taaganyihiin shacbiga iyo Dolwadda Soomaaliyeed.

Ugu dambeyntii Gudoomiyaha Baarlamaanka ayaa aqalka Madaxtooyada kula kulmay Madaxweynaha Dalkan Turkiga Mudane Cabdalla Guul oo ay ka wada hadleen xiriirka labada dal iyo sidii loo adkeyn lahaa waxaana kulankaasi oo qaatay mudo saacado ah ay labada dhinac isku afgarteen in lasii xoojiyo cilaaqaadka iyo wadashaqeynta ay Dowladda Federaalka Soomaaliya la leedahay walaalaha Turkiga.

SAWIRO

—-DHAMAAD—-

Xafiiska Warfaafinta Gudoomiyaha Baarlamaanka

Cabdulaahi Ciilmooge Xersi, wasiirka wasaarada warfaafinta xukuumada Soomaaliya oo wariyaasha kula hadlay garoonka diyaaradaha ee magaalada Istanbul ee dalka Turkey ayaa sheegay in dowlada ay ku hanweyn tahay dib u bilaabida duulimaadyadii diyaarada Somali Airline.

Wasiirka iyo wafdi uu hogaaminayo ayaa waxay ka qeyb galayaan shir looga hadlayo duulimaadyada Soomaaliya kaasi oo uu sheegay in rajo weyn ay ka qabaan waxyaabaha kasoo bixi kara.

Kulankaasi ayaa waxaa ka qeyb galaya madax ka socota dowlada Turkey , dalalka Maraykanka iyo Carabta iyo midowga Yurub, waxaana haddii hadalka dowlada ay ka dhabayso hubanti ah in dowlada ay gaartay guulo waxku ool ah.

Taliyaha ayaa tilmaamay in qorshohooda ugu Weyn uu Yahay sidii Al Shabaab ay Kaga Cirib Tiri Lahaayeen Gobollada Bay iyo Bakool Meelkasta oo ay Kaga sugan yihiin isagoo Xusay in haatan Ururka Al Shabaab aysan Lahayn awood ay kaga Hortagaan Ciidamada dowladda Soomaaliya ayna Billaabeen in Tuulooyinka ay isku Uruursadaan iyagoo Koox  Koox U soconaya si ugu Yaraan Ciidamada dowladda ay ugu Geestaan Weerar dhabba Gal ah.

Xasan Beydhabo Taliyaha Ciidamada dowladda ee Gobollada Bay iyo Bakool ayaa dhanka Kale Kahadlay sida ay Ku howl Galayaan Ciidamada Ka socda Midowga Afrika ee halkaasi Gaaray wuxuuna Carabka ku dhuftay in weli Ciidamadaasi aysan Howl Gal Billaabin oo ay  weli Ku jiraan in ay Degaan Xarumihii Fariisimo Milatari u Noqon Lahaa.

Sikastaba ha ahaatee Gobollada Bay iyo Bakool waxaa Ku dagaalamaya Ciidamada Dowladda oo ay taageerayaan Ciidamada AMISOM iyo Kuwa Ethiopia iyo Ururka AL Shabaab

Goobta dilka toogasho ay kadahacday oo magaalada kaga taal dhanka Bari ayaa waxaa buux dhaafiyay ciidamo farabadan oo isugujira Kuwa PIS-ta iyo ciidamada badda puntland oo kuhubaysan gawaarida gaashaaman.

Dadkani maanta latogtay ayaa lasheegay inay kujireen 8-ruux oo lasheegay inay kadameeyeen dilkii loogaystay Dr. Axmed Xaaji C/raxmaan oo horay loogu dilay gudaha magaalada Boosaaso.

Majirin cidkatirsan saxaafadda gobalka ama qaybaka kale ee shacabka oo goob joog ahaa  goobta lagu toogatay  ragani katirsan al-shabaab.

Dilkani toogasho ee lagu fuliyay 13 ruux ee katirsan ururka al-shabaab ayaa noqonaya midkii ugu horeeyay ee tiro intaan la,eg oo katirsan alshaab lagu fuliyo.

Xeer Ilaaliyaha ciidamada qalabka sida ee Puntland Cabdixakiin Xasan Firdhiye oo la hadlay Saxaafadda ayaa sheegay in dadka la toogatay ay 3 ka mid ay ka mid ahaayeen raggii ka qayb qaatay dilkii Dr,Axmed Shiikh Xaaji CabdiRaxmaan,halka uu sheegay in 10 nin ee kelena ay dilal kala duwan u gaysteen dad hore loogu dilay Puntland.